Reisverslag Zuid Afrika 2011 Henk van Hees

Ons bezoek aan Friersdale (Zuid-Afrika)

 Een veelkleurig palet van belevenissen!

 We zijn terug van een reis naar Zuid-Afrika, die we ons leven lang niet meer zullen vergeten! Een belangrijk onderdeel van deze reis was ons bezoek aan Friersdale van 14 t/m 29 juli. Het was voor mij een allerhartelijkst weerzien met heel veel mensen, die ik al kende van mijn twee vorige bezoeken aan Friersdale!

Het was al meteen feest, toen Marga, Rick, Wijnand, Lariza Swartz en ik aankwamen op het vliegveld van Upington, zo’n 70 km. van Friersdale. Wijnand werd daar ontvangen met muziek en dans. Een grote groep vrouwen uit Friersdale danste samen met Wijnand de NAMA-stap. Zo werden we al dansend naar de auto gebracht. In Keimoes, bij de nonnen, werd opnieuw de NAMA-stap gedanst; zelfs Marga deed daar mee!

Onze tijd in Friersdale was een bruisende tijd:

–we zaten in het gastenverblijf naast de pastorie en konden van daaruit veel contacten leggen op een steenworp afstand van school en kinderhuis.

–we vierden met de schooljeugd de 93e verjaardag van Mandela.

–tijdens drie lesdagen hebben we lessen gegeven op de school. Marga gaf Franse les en leerde de kinderen liedjes, geassisteerd door Rick. Rick was gevraagd om het schoolvoetbalteam te coachen. Ik gaf Nederlandse les, vertelde over de verschillen tussen Nederland en Zuid-Afrika en ook ik leerde de kinderen liedjes. Heerlijk om weer voor de klas te staan. We zijn ook geïnterviewd door de oudste leerlingen van de school.

–ik mocht de school in en uit lopen! Ik heb de gebouwen en het wagenpark uitvoerig mogen bekijken.

–ik heb gesprekken gevoerd met de bisschop, met Vader Beukes, de plaatselijke priester en vooral heel veel met Fanty de Klerk, schoolhoofd van Friersdale. Dit heeft me een zeer goed inzicht gegeven in de onderlinge verhoudingen. Met Fanty en Wijnand heb ik gekeken naar projecten voor de komende jaren.

–we mochten de school van Lariza Swartz bekijken (Morgenlig in Keimoes) en zagen de verschillen met Friersdale! Friersdale steekt door ons hulp veel beter af! We hebben ook het huis van Lariza bezocht in Keimoes.

–we hebben het graf van Janet Swartz bezocht en we hebben daar met elkaar een korte herdenkingsviering gehouden. Een herinneringsplaatje, dat ik uit Holland had meegebracht is op de grafsteen bevestigd.

–ik heb twee begrafenissen en een grafinzegening bijgewoond. Deze plechtigheden werden geleid door Wijnand. Hij was niet kapot te krijgen!

–ik heb een aantal ontroerende ontmoetingen gehad met mensen, die ik nog kende van vorige bezoeken. De jongeren van 1977 waren of dood (Janet Swartz, Chrissie Waterboer, Veronica Springbok) of al echt oud zoals mijn leeftijdgenoten Piet Muller (met één been), Karel Pofadder en Sunnyboy (John) Springbok.

–we hebben gezien hoe de wijnbouw zich ontwikkelt en hoe de oevers van de Oranjerivier steeds groener worden. Ook hebben we gezien hoe kleurlingmensen proberen om daar een eigen bedrijf op te bouwen met steun van de staat. We hebben twee tochten door dit gebied gemaakt en gezien hoe de vloed in het begin van dit jaar heeft huisgehouden.

–we hebben over een hangbrug gelopen, die gebouwd was over een spruit van de Oranjerivier

–we hebben gezien hoe de kleurlingen in armoede leven. Fanty heeft ons een hele ochtend meegenomen door het gebied rond Friersdale, waar zijn schoolkinderen vandaan komen. We zagen de armoedige hutten van binnen. We merkten dat niet alle kinderen naar school gaan. Een tweetal had zich verstopt in het donker achter de stoel. We zagen de drankproblemen. We hebben de lokaties gezien met enorm veel armoedige hutten bij elkaar: Lennertsville, Leseding, Plakkerskamp Keimoes.

–we hebben genoten van de eerste bloemen in de omgeving van Pella en in Namakwaland: Springbok, Bergsig, Okiep.

–we hebben veel plezier gehad met Zr. Felicity in Pella, die nu weet hoe ze met de ambassadeur van Friersdale moet omgaan.

–met veel flair reed Zr. Felicity (zonder rijbewijs) ons in een bakkie naar Klein Pella, de indrukwekkende dadelplantage aan de Oranjerivier. We konden daar de inpakfabriek in werking zien.

–we zijn verwend door Irene en Lariza die voor ons in het gastenverblijf een feestmaal aanrichtten met prachtig versierde tafel en stoelen.

–we hebben een paar keer heerlijk gegeten bij de vrolijke zusters van Keimoes.

–we hebben genoten van het samenzijn met de kinderen in het kinderhuis. Ze waren helemaal gek met Rick, die er vooral veel vriendinnen maakte. Mammie Lilia is een fantastische koshuismoeder! Daarom hebben wij gestimuleerd dat ze zo snel mogelijk een nieuw bed kreeg en daarom heeft ze nu hopelijk geen last meer van haar rug.

 

–ik heb op mijn oude dag nog de berg van Friersdale beklommen, die achter de missiepost ligt (circa 300 meter hoog, het laatste deel klauterend over de rotsen. Als beloning krijg je op de top een prachtig uitzicht op de missiepost!

–onze laatste avond in Friersdale was een heel bijzondere avond: de onderwijzeressen en onderwijzers van de school hadden ons uitgenodigd voor een braai (soort barbecue). Ze hadden verrukkelijk eten voor ons gemaakt en de docentenkamer was omgebouwd tot een feestzaaltje. Terwijl het buiten regende (zeer ongewoon voor deze tijd van het jaar) en stormde, was het binnen oergezellig! We werden uitvoerig bedankt voor onze hulp aan Friersdale en ik heb gezegd dat ik dit een goede vorm van hulpverlening vind met korte lijnen en directe contacten. Fanty is een duizendpoot en een sociaal bewogen man. Hij heeft een goed team waar tegenwoordig zelfs vier blanken in zitten

–hoogtepunt was de viering van het 50-jarig priesterfeest van Wijnand op zondag 24 juli. Dit feest was eerder in Nederland gevierd. Wijnand had als cadeau geld gevraagd om een bus te kopen waarmee schoolkinderen vervoerd kunnen worden, zodat ook kinderen die ver van school wonen naar school kunnen gaan. De mensen hebben Wijnand een prachtig cadeau gegeven: een bedrag van 52.389,34 Euro. Dit geld heb ik vlak voor ons vertrek naar Zuid-Afrika nog overgemaakt. Fanty heeft snel gehandeld en op de feestdag van Wijnand was de bus in Friersdale!
 

De feestdag zelf:

De mis in de kerk van Friersdale begon een uur te laat. Er was die dag geen elektriciteit zodat er met speciale generators gewerkt moest worden. In het kleine kerkje zaten zo’n 700 mensen, boven op elkaar. Kinderen allemaal op de grond, elke vierkante millimeter was bezet. Die kinderen hebben daar drie en een half uur gezeten zonder echte problemen. Een afwisseling van meeslepend gezongen liederen, ritmisch en meerstemmig, liturgische dansen, toespraakjes, NAMA-stap dansen, ook door heel kleine kinderen (zeer vertederend), het Feestlied vir Vader gezongen door Marga, Rick en ik, zoals dat op het feest in Eemnes gezongen was en er was een uitvoerige preek van Vader Wijnand, zoals hij wordt genoemd. Op het altaar stonden ook de bloemen, die we gekocht hadden om in de middag op het graf van Janet Swartz te plaatsen. De mensen van Friersdale brachten in hun toespraakjes veel dank voor alles wat Vader Wijnand in 30 jaar voor Friersdale heeft gedaan.

Ik hoor nog steeds de kinderen zingen toen ze na uren de kerk verlieten; met elan en vol overgave zongen ze hun liederen zonder ophouden. Buiten stond ik meteen weer tussen de vrouwen, die de NAMA-stap dansten, begeleid door de traditionele muziek. Ze brachten Wijnand naar de nieuwe schoolbus, die naast de kerk stond. Daar kon iedereen zien hoe hij de bus inzegende. Hierna ging het weer dansend en in optocht naar de Zaal. Daar wachtte iedereen een heerlijk Afrikaans maal, klaargemaakt door een groep vrouwen, zonder elektriciteit! Dit was volop feest!

Na twee bruisende weken was het bijzonder moeilijk om Friersdale in de ochtend van 29 juli weer te verlaten. De schoolkinderen hadden voor ons een erehaag gemaakt tot aan de straat. Mijn tranen kwamen van alle kanten.

Hierna volgde voor ons een rondreis door Zuid-Afrika van ruim twee weken! We zagen Kaapstad en omgeving, Port Elizabeth en omgeving (Addo Elephant Park), Krugerpark, Phalaborwa en omgeving (Gods Window!), Johannesburg en Soweto. Ik houd van dit land, ook al liggen schrijnende armoede en overdadige rijkdom zo dicht bij elkaar! Ik houd heel bijzonder van Friersdale en zijn mensen; het is een heel waardevol onderdeel van mijn leven geworden.

Henk van Hees

Augustus 2011